درخت انجیر از زمانهای بسیار قدیم وجود داشته و از آن استفاده زیادی میشده است. در تورات از این درخت نام برده شده و اشعیای نبی یکی از انبیای بنی اسرائیل خرقیا پادشاه آن زمان را در حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد با انجیر مداوا کرده است. درخت انجیر بومی آسیای غربی و کشورهای مدیترانه است و از آنجا به عربستان، سوریه و اسرائیل برده شده است.
درخت انجیر در نزد یونانیان مقدس و محترم بوده بهطوری که صادرات آن ممنوع اعلام شده بود. شاعران و نویسندگان یونانی مانند هومر، هرودوتوس و افلاطون در نوشتهها و اشعار خود آن را ستودهاند در اوایل قرن هجدهم، انجیر بهوسیله میسیونرهای مذهبی اسپانیایی به کالیفرنیا برده شد و امروزه بمقدر زیاد در این ایالت و ایالات جنوبی آمریکا کشت میشود. حدود ۸۵ درصد از محصول انجیر بهصورت خشک به بازار عرضه میشود زیرا انجیر رسیده زود خراب میشود. انجیر درختی است با برگهای زرد و پنجهای بهرنگ سبز خاکستری که بلندی آن تا شش متر میرسید و چون در مقابل سرمای شدید مقاومت ندارد بنابراین در مناطق معتدله و گرمسیر کشت میشود. درخت انجیر معمولاً از سال چهارم شروع به میوه دادن میکند و تا سن بیست سالگی میوه میدهد.
ترکیبات شیمیائی
انجیر میوه مغذی و خوش طعمی است، دارای مواد قندی، مواد ازته، چربی، مواد معدنی، آمینو اسید، آنزیمهای مختلف و کاروتن میباشد. در برگهای آن حدود ۰۶/۰ درصد مواد تلخی مانند فیکوسین Ficusin و برگاپتین Bergaptene وجود دارد.
شیره سفیدی که با شکستن شاخههای درخت انجیر و یا از میوه نارس آن خارج میشود بسیار سمی است و اگر بر روی پوست زده شود سلولها را از بین برده و میکشد. برگهای انجیر دارای کوسایداروتین Glycosiderutin میباشد.
جدول مواد موجود در صد گرم انجیر رسیده و تازه
| انرژی | ۸۰ کالری |
| مواد قندی | ۴ گرم |
| پروتئین | ۱/۵ گرم |
| چربی | ۰/۵ گرم |
| کلسیم | ۲۰ گرم |
| فسفر | ۵۵ میلی گرم |
| سدیم | ۳۵ میلی گرم |
| پتاسیم | ۶۵ میلی گرم |
| ویتامین آ | ۸۰ واحد |
| ویتامین ب ۱ | ۰/۲ میلی گرم |
| ویتامین ب ۳ | ۰/۷ میلی گرم |
| ویتامین ث | ۲ میلی گرم |
خواص داروئی
· انجیر از نظر طب قدیم ایران گرم و تر است.
· انجیر تعرق بدن را زیاد میکند.
· ادرارآور است.
· حرارت بدن را کاهش میدهد.
· چاقکننده است و آنهائیکه میخواهند وزن اضافه کنند و یا برای بیمارانی که دوره نقاهت خود را میگذرانند بسیار مفید است. بدین منظور میتوان آن را با شیر سویا مخلوط کرده و بین غذاها خورد.
· انجیر یبوست را برطرف میکند و یکی از بهترین میوهها برای تمیز کردن روده بزرگ و رفع یبوست است. در قیم برای از بین بردن یبوست از شربت انجیر استفاده میکردند.
· برای درمان ناراحتیهای سینه حدود ۲۰ گرم از خرما، عناب، انجیر خشک و مویز را با هم مخلوط کرده و آسیاب کرده سپس این پودر را با یک لیتر آب جوشانده تا حجم آن به نصف برسد. از این جوشانده میتوان به مقدار سه فنجان در روز مصرف نمود.
· جوشانده انجیر خشک درمانکننده التهاب مجاری دستگاه تنفسی، کلیه، ذاتالریه، ذاتالجنب، سرخک، مخملک و آبله میباشد.
· جوشانده غلیظ انجیر خشک برای رفع سرماخوردگی بسیار مفید است.
· برای برطرف کردن سیاه سرفه، برونشیت و ذاتالریه از قهوه انجیر استفاده کنید و برای درست کردن این قهوه انجیر را ابتدا بو داده و سپس آن را آسیاب کنید تا بهصورت پودر درآید.
· انجیر دستگاه هاضمه را تقویت میکند
· انجیر برای درمان سوء هاضمه مفید است.
· سوپ انجیر بسیار مقوی است و برای افزایش شیر در زنان شیرده مفید است. برای تهیه سوپ، انجیر نارس را با گوشت بپزید.
· برای برطرف کردن ورم گلو، ۵۰ گرم انجیر زرد را در ۵۰۰ گرم شیر ریخته و مدت ۱۵ دقیقه بگذارید سپس آن را غرغره کنید و مقداری از آن را نیز بنوشید (میتوانید آن را با عسل هم شیرین کنید.)
· جوشانده انجیر خشک در شیر برای درمان آنژین، ورم لثه و ورم مخاط دهان نیز مؤثر است.
· یکی از داروهای بسیار مؤثر برای درمان آرتروز و درد مفاصل، مخلوط شیر بز و انجیر سیاه میباشد. این مخلوط سموم مختلف را از بدن خارج کرده و درد را از بین میبرد.
· انجیر را میتوان همراه با میوههای دیگر مصرف کرد انجیر با میوههای اسیدی مانند پرتقال و گریپ فروت سازگار نیست.
· انجیر برای آنهائیکه قند خونشان پائین میآید و یکباره احساس ضعف میکنند مناسب است زیرا قند آن بهسرعت در روده کوچک جذب میشود.
· خوردن انجیر باعث افزایش نیروی جنسی میشود.
· انجیر تقویتکننده کبد است.
· اگر ترشح ادرار کم باشد خوردن انجیر باعث ازدیاد آن میشود.
· برای برطرف کردن ورم بناگو ش و دملها ، ضمادی از انجیر خشک با آرد گندم درست کرده و روی ورم دمل بگذارید.
· دمکرده انجیر با شنبلیله برای سینه درد و رفع خشونت سینه مفید است.
· برای رفع ورم طحال، انجیر را به مدت نه روز در سرکه خیس کنید و هر روز پنج عدد آن را با سرکه بخورید.
· انجیر ضد سرطان است.
· انجیر در معالجه بیماریهای پوستی مؤثر است.
· ـ خواص شیره درخت انجیر:
· مسهل بسیار خوبی است.
· دارای دیاستازهای مختلفی است و برای نرم و ترد کردن گوشت بهکار میرود.
· برای معالجه بیماریهای پوستی مفید است.
· شیره درخت انجیر را اگر به مدت چند روز روی زگیل و یا میخچه پا بگذارید آن را از بین میبرد.
· شیره درخت انجیر را با زرده تخم مرغ و یا روغن مخلوط کنید و روی زخمها بگذارید باعث التیام آنها خواهد شد.
· . ضماد شیره درخت انجیر با شنبلیله برای رفع نقرس مفید است.
· . برای معالجه جراحتهای پوستی ضمادی از شیره درخت انجیر با آرد جو درست کرده روی آنها بگذارید.
· مالیدن شیره درخت انجیر بر روی سر از ریزش مو جلوگیری میکند.
· ـ خواص برگ انجیر:
· برگ پخته درخت انجیر ملین است.
· برگ انجیر را له کنید و برای برطرف کردن درد بواسیر بر مقعد بمالید.
· ۳. برای برطرف کردن ورم و تومورهای مختلف برگ انجیر را روی این قسمتها بگذارید.
· ۴. جوشانده ساقههای جوان درخت انجیر آب اضافی را از بدن خارج میکند.
· ۵. برای درمان اسهالهای ساده و خونریزیهای مختلف از جوشانده پوست تازه درخت انجیر استفاده کنید
· ۶. برگ درخت انجیر را در آب جوش ریخته و بگذارید کمی سرد شود و داخل لگنی بریزید و داخل آن بنشینید بواسیر دردناک و متورم را درمان میکند.
· ۷. جوشانده برگ درخت انجیر شکم درد را برطرف میکند
· مضرات
· انجیر برای کبدهای ضعیف مناسب نیست و آنهائی که کبد ضعیف دارند باید انجیر را با گردو بخورند. زیادهروی در مصرف انجیر تولید نفخ شکم و اسهال کرده و برای چشم نیز مضر است.